برنج ایرانی یکی از قدیمی ترین محصولات زراعی است که بشر از هزاران سال پیش به کشت آن اقدام کرده بود. پیشینه کشت برنج به نواحی جنوب شرقی آسیا مخصوصا کشور های هندوستان و چین باز می گردد. امروزه برنج وعده غذایی اصلی بیش از نیمی از جمعیت کره زمین می باشد و پس از گندم، بیشترین سطح زیر کشت را به خود اختصاص داده است.
دانشمندان براین اعتقادند که یکی از قدیمی ترین دانه های غلات ، برنج (Oryza sativa) است که حداقل ۵۰۰۰ قبل رشد کرده است. برنج غذای اصلی بیش از نیمی از جمعیت جهان به ویژه افرادی است که در جنوب و شرق آسیا زندگی می کنند.
برنج سفید رایج ترین نوع برنج است ، اما برنج قهوه ای به دلیل خواصی بسیار زیادی که دارد در برخی از کشورهای غربی رواج فراوانی پیدا کرده است. محصولات مختلفی از برنج تهیه می شود که شامل آرد برنج ، شربت برنج ، روغن سبوس برنج و شیر برنج است.
برنج ایرانی نیز جزو مرغوب ترین انواع برنج در دنیا است که در این مقاله به معرفی ویژگی های منحصربفرد آن می پردازیم.
بیش از ۹۰ درصد از تولید برنج جهان در کشور های شرق و جنوب شرقی آسیا مانند هندوستان، چین و فیلیپین کشت می شود. بیشترین مصرف برنج نیز مختص قاره آسیا است که بیش از نیمی از جمعیت جهان را در خود جای داده است.
به طور تقریبی، برنج ۶۰% کالری مصرفی مردم جهان را تامین می کند. در ادامه قصد داریم به معرفی کامل برنج ایرانی بپردازیم و نکاتی را معرفی کنیم که در هنگام خرید بهترین برنج باید آن ها توجه کرد.
برنج وعده غذایی اصلی کشور ما است و نقش بسزایی در سفره ایرانی دارد. بیشترین کشت این محصول در کشور در استان های گیلان و مازندران انجام می شود به نحوی که نزدیک به هشتاد درصد تولید برنج کشور در این دو استان انجام می شود.
علاوه بر این کشاورزان در استان هایی نظیر گلستان، اصفهان و خوزستان نیز اقدام به کشت و برداشت برنج می کنند اما از آنجایی که تولید برنج در چنین استان هایی با میزان بارندگی سالانه ارتباط مستقیم دارد، نمی توان آن ها در کنار گیلان و مازندارن، زیستگاه دائمی برنج ایرانی حساب آورد.
مواردی از جمله افزایش تولید داخلی، میزان واردات و همچنین تبلیغات برند ها در زمینه خرید برنج ایرانی را می توان عوامل تاثیر گذار در افزایش مصرف این محصول دانست.
با استناد به آمار ها می توان دریافت که مصرف سرانه برنج در سالیان اخیر افزایش قابل توجهی داشته و از حدود ۱۷ کیلوگرم در سال به بیش از ۳۵ کیلوگرم رسیده و توانسته است رشدی دو برابری را در دهه های اخیر به ثبت برساند.
همان طور که پیش تر نیز به آن اشاره کردیم، مبدا جغرافیایی کشت برنج به کشور های چین و هندوستان باز می گردد و تخمین زده می شود از هفت هزار سال پیش، بشر در این نواحی به کشت و برداشت برنج اقدام می کرده است.
برخی مورخین نیز سابقه تاریخی برنج ایرانی را به اواخر دوره ساسانیان نسبت می دهند و عده ای از تاریخ نگاران عقیده دارند که برای اولین بار برنج در دوران سلطنت انوشیروان به عنوان هدیه ای از هندوستان به ایران آورده می شود. هدیه ای که با استقبال حاکمان وقت و البته ذائقه مردم همراه شد و از آن روز تا کنون به عنوان جزئی از سفره ایرانیان شناخته می شود.
برنج گیاهی یک ساله، علفی و ساقه آن همانند گندم بند بند و توخالی و دارای ۸ تا ۱۲ گره و در طول ساقه می باشد. در ایران تولید برنج به دو شیوه کشت نشانی و کشت مستقیم صورت می پذیرد.
روش اول در تمامی استان هایی که در آن سال آبی مجاز به کشت برنج هستند انجام می شود. اما روش دوم تنها در استان های جنوبی ایران مخصوصا خوزستان رواج دارد. شیوه انجام کار بدین نحو است که پس از دوره اولیه رشد گیاه، هنگامی که اندازه نشاء به ۲۵ سانتیمتر رسید، آن را به زمین اصلی منتقل می کنند و گیاه ادامه رشد خود را در مکان جدید ادامه می دهد.
این نوع برنج ها محکم و شفاف هستند و پس از پخته شدن نرم شده و حجم و اندازه آن نیز افزایش می یابد. این گونه بیشتر در کشور هایی مانند اندونزی و هندوستان یافت می شود.
ظاهر این گونه نرم و کاملا سفید می باشد و پس از پخته شدن، مقداری از نشاسته آن جدا و محلول در آب خواهد شد.
ظاهر این گونه شباهت زیادی به نوع دانه متوسط دارد با این تفاوت که اندازه دانه های آن کوتاه تر است. اسپانیا، ژاپن و مصر بیتشرین کشت این گونه برنج را به خود اختصاص داده اند.
این دسته از برنج ها در نتیجه قلمه زنی انواع دانه بلند مرغوب با سایر انواع غیر کیفی برنج ها به دست می آیند که نقاط قوت نوع دانه بلند و سایر مدل ها را به صورت همزمان در خود دارد در حالی که معایب سایر نوع ها نیز در آن حذف شده است.
تا سالیان اخیر برنج ایرانی بیشتر به صورت ۳ مدل اول در بازار موجود بود اما به تازگی برخی تولید کنندگان داخلی نیز به فرآیند های اصلاح نژادی روی آورده اند و محصولات خود را مطابق با آخرین تکنولوژی های روز دنیا به بازار عرضه می کنند.
اصلی ترین روش ارزیابی کیفی یک دانه برنج بر اساس طول آن انجام می شود. همان طور که پیش تر اشاره کردیم برنج به سه نوع دانه بلند، متوسط و کوتاه دسته بندی می شود.
نکته حائز اهمیت اینجا است که نوع دانه بلند و باریک بیش از سایر مدل ها مورد استقبال قرار می گیرد. ارزیابی اندازه دانه ابتدایی ترین روش برای خرید برنج است که باید به آن توجه داشت.
پخت راحت برنج ارتباط مستقیم با میزان نشاسته و کیفیت آن دارد.
دانه برنج از لحاظ ظاهر به دو دسته شفاف و گچی تقسیم می شود. اغلب دانه های آسیب دیده به رنگ گچی هستند زیرا این نوع دانه آسیب پذیری بیشتری در مقایسه با سایر دسته ها دارد. علت این امر نیز تراکم کمتر نشاسته در بافت برنج می باشد. به همین خاطر است که این دانه های از سختی کافی برخوردار نیستند و در هنگام پخت، بیشتر در معرض آسیب پذیری قرار می گیرند.
بیشتر ارزش غذایی برنج در کربوهیدرات های آن نهفته است و هر آنچه که میزان نشاسته و فیبر موجود در آن بیشتر باشد از ارزش تغذیه ای بالاتری برخوردار است.
این نوع برنج از سال ۱۳۷۵ در استان مازندران کشت میشود. برنج شیرودی از نظر ظاهری کمی به برنج هاشمی شباهت دارد ولی به هیچ وجه عطر و طعم برنج هاشمی را ندارد. کیفیت پخت آن در حد مطلوب است و نسبت به سایر اقلام پخت راحت تری دارد .
سال معرفي: ۱۳۸۷، بالاترين سطح زير كشت و عملكرد
مشخصات اصلاحي: حاصل تلاقي خزر× طارم ديلماني
اين رقم با دارا بودن عملكرد بالا و كيفيت پخت مناسب، از نظر شكل دانه نيز داراي بازار پسندي بسيار خوبي مي باشد. در حال حاضر بيشترين سطح زير كشت ارقام پرمحصول در استان مازندران و كشور، به كشت رقم شيرودي اختصاص دارد. طي سال هاي اخير و به طور متوالي، اين رقم با ثبت عملكرد حدود ۵/۱۳ تن در هكتار در استان مازندران، بيشترين عملكرد برنج را به خود اختصاص داده است.
از زمان معرفي تا به حال به طور متوسط سطح زير كشت سالانه آن در استان مازندران ۴۰ هزار هكتار و در مجموع حدود ۲۵۰ هزار هكتار را به خود اختصاص داده است. در سال ۱۳۹۴، با اختصاص حدود ۳۱۰۰۰ هكتار (۱۵%) از شاليزارهاي مازندران، بيشترين سطح زيركشت ارقام پرمحصول را داشته است.
این نوع برنج از سال ۱۳۷۶ در شمال کشور کشت میشود. رنگ این برنج سفید کدر می باشد و نسبت به برنج های پر محصول عطر بهتری دارد .
سال معرفي: ۱۳۸۰
بالاترين كيفيت پخت در ارقام پرمحصول
مشخصات اصلاحي: انتخاب از ژنوتيپ هاي كيفي ارسالي از موسسه بين المللي تحقيقات برنج با نام IR62781-175-1-10
اين رقم داراي صفات مطلوب متعدد نظير متوسط رس بودن، عملكرد بالا و كيفيت پخت مطلوب، پاكوتاهي، مقاومت به بيماري بلاست مي باشد. از نقاط ضعف آن حساسيت نسبي به كرم ساقه خوار و بيماري شيت بلايت مي باشد.
از آغاز معرفي تاكنون اين رقم به طور وسيعي در شاليزارهاي مازندران و ساير استان هاي برنج خيز كشور كشت گرديد و توانست گامي موثري در افزايش توليد برنج كشور داشته باشد. در سال ۱۳۹۴، حدود ۱۰۰۰۰ هكتار در مازندران كشت گرديد.
برنج خزر از جمله ارقام پر محصول برنج است که از تغییر ژنتیکی برنج های ایرانی به دست آورده شده است. این برنج از لحاظ ظاهری بسیار شبیه به برنج های صدری بوده و قیمت بسیار پایین تر آن موجب شده مشتریان زیادی را جذب کند. اما پخت با کیفیت پایین آن یکی از ضعف های اساسی این برنج است. سال معرفي: ۱۳۶۲
مشخصات اصلاحي: اين رقم درسال ۱۳۵۵ از طريق دورگگيري بين دورقم TNAU 7456و يكي از ازلاينهاي خواهري IR36 بنام IR2071-625-1-52 بدست آمد. نتاج حاصل به روش شجرهاي خالص و لاينهاي خالص انتخابي در قالب آزمايشات مقايسه عملكرد مقدماتي و نهايي مورد ارزيابي قرارگرفتند و نهايتاً درسال ۱۳۶۲ رقم اميدبخش بهعنوان خزر به زارعين معرفيگرديد.
از خصوصيت بارز اين رقم تيپ بوته خاص اين رقم است. ارتفاع بوته مناسب، رنگ برگ سبز تيره و شلتوك آجري رنگ بدون ريشك، زوايه برگ ها و پنجه ها و ساقه كلفت و متحمل به ورس نيز از خصوصيات ويژه اين رقم است. دانه سفيد رقم خزر بسيار شبيه ارقام محلي ايراني است و در صورت اختلاط به سختي ميتوان آنها را از هم تشخيص داد.
خزر نسبت به ارقام معرفي شده تاسال ۶۲ داراي بهترين كيفيت پخت نيز بود. رقم خزر حاصل تلاقي ژنوم ارقام خارجي است كه تركيب آنها منجر به معرفي رقم سازگار با شرايط مختلف آب و هوايي مناطق مختلف برنج خيز كشور شد. شايد بتوان گفت رقم خزر از بهترين ارقام معرفي شده برنج درايران است و مهمترين خصوصيت آن هم پايداري كشت آن در طي ۳۲ سال گذشته است.
دربرخي از مناطق نزديك به ساحل صرفا ميتوان رقم خزر را كشت كرد و ساير ارقام ازعملكرد خوبي برخوردار نيستند.ركورد ۸ تن شلتوك درهر هكتار براي اين رقم نيز مربوط به ناحيه آبكنار در استان گيلان مي باشد. ولي رقم خزر تقريبا درهمه ايران مورد كشت و كار قرار مي گيرد و همچنان انتخاب بسياري از كشاورزان است.
استان گیلان دارای ۲۴۰ هزار هکتار سطح زیر کشت برنج است که این مقدار ۲۶ برابر مساحت جزیره کیش است. اکثر برنج های کشت شده در استان گیلان بر خلاف دیگر استان های کشور از نوع گونه های کیفی بوده. گونه های کیفی برنج علاوه بر دانه بلندی بسیار خوش طعم بوده و عطر دلنشینی دارد.
اما برنج های پر محصول عطر و طعم زیادی ندارند و بعد از خوردن آن به شما احساس سنگینی دست میدهد با این وجود ولی خوش پخت هستند.
میزان برداشت برنج های پر محصول در هر هکتار ۳ برابر گونه های کیفی است به همین دلیل قیمت برنج های پر محصول نسبت به برنج های کیفی بسیار پایین تر است. همین اختلاف قیمت باعث می شود افراد سودجو این دو گونه برنج را برای پایین آوردن قیمت باهم اختلات کنند و سر ما مشتریان بیچاره کلاه بگذارند.
پس برای خرید برنج با کیفیت باید گونه های کیفی مثل برنج هاشمی و برنج صدری را خریداری کنیم و برای خرید برنج با قیمت مناسب می توانیم از گونه های شیرودی, فجر, ندا و… استفاده کنیم.
بهترین برنج ایرانی چه از نظر عطر, طعم, سبکی و طول دانه بی شک برنج صدری دم سیاه است. بعد از برنج صدری, برنج هاشمی در رده دوم قرار دارد که دارای عطر و طعم بسیار مطلوب و طول دانه های هم بلند است اما نه به اندازه برنج صدری. پس اگر برنجی می خواهید که علاوه بر سایر ویژگی ها طول دانه ی بسیار بلندی داشته باشد می توانید از برنج صدری استفاده کنید.
برای خرید عمده برنج برای مکان هایی مثل ادارات, رستوران ها و هر جایی که مقدار زیادی برنج مصرف می کنند علاوه بر اینکه برنجی که قصد خرید آن را داریم باید دارای ویژگی هایی مثل گونه برنج, عطر, طعم و خوش پختی و… باشد باید کیفیت یکسانی و یکدستی داشته باشد.
این مورد بسیار نکته مهمی است که باید به دقت برسی شود چون اگر فروشنده برنج چند کشاورز و یا چند نوع زمین کشاورزی را به ما بفروشد اختلاف کیفیت زیادی بین گونی های مختلف برنج وجود خواهد داشت.
برنج ايراني از زمان تسلط اعراب به ايران، رونق گرفته است، با توجه به سندهاي مکتوب، کشت برنج درايران به دوره ساسانيان بازمي گردد.
بیشترین کشت برنج در استان های شمالی اعم از گیلان ، مازندران و گلستان صورت میگیرد. این استان ها مراکزعمده کشت برنج کشور هستند که بیش از ۷۱ درصد زیر کشت برنج قرار میگیرند.
در ايران ۳۰ تا ۴۰ سال گذشته ، برنج در بين افراد کم درآمد، به عنوان غذايي مجلسي محسوب و در ميهماني ها و عيدها مصرف ميشد. اما امروزه با تغيير فرهنگ غذايي، برنج نقشي مهم درتأمين غذاي مردم کشور داشته وبه غذايي همگاني و ملي تبديل شده است
برنج به عنوان یکی از مهمترین محصولات کشاورزی ایران به شمار می رود و به عنوان محبوب ترین محصول کشاورزی شمال ایران شناخته می شود. در ایران رقم های مختلفی از برنج تولید می شود و ایران به عنوان یکی از پانزده کشور برتر تولیدکننده برنج در دنیا مطرح است.
برنج های مختلف ایرانی علاوه بر بازارهای داخلی به دیگر کشورهای دنیا نیز صادر می شوند که کشورهای آلمان، آمریکا، روسیه، قطر، ارمنستان و عراق به عنوان بزرگترین مقاصد تجاری برنج ایرانی به شمار می روند.
برنج محصولی است در گذشته کاشت آن در مناطق مختلفی از کشور ایران رواج داشت و در حال حاضر به دلیل خشکسالی و محدودیت های دولت کشت آن تنها در نقاط شمالی کشور و تا حدود کمی در بعضی نقاط استان فارس رواج دارد. بیشترین میزان تولید برنج ایران مربوط به استان های مازندران، گیلان، گلستان و فارس است. از لحاظ کیفیت برنج تولیدی و همچنین تنوع محصول، برنج های استان گیلان در رتبه اول قرار دارند.
برنج ایرانی در ارقام مختلفی تولید می شود که برنج هاشمی، علی کاظمی، شیرودی، کوهسار، فجر، ساحل ، نعمت، برنج صدری و انواع آن شامل دم سیاه، دم زرد، دم سفید، طارم و غیره مهم ترین آنها می باشند. در واقع رقم های مختلف برنج ایرانی در دنیا بی همتا هستند و کشت آنها پس از قرن ها امروزه اصلاح یافته و در نتیجه برنجی باکیفیت تر به دست مصرف کنندگان می رسد.
برنج ایرانی با رقم های مختلف امروزه در سراسر دنیا بی مانند هستند زیرا رقم های اصیل برنج ایرانی تنها در ایران قابلیت تولید دارند، و به دلیل شرایط آب و هوایی ایران کیفیت این برنج ها با هیچ برنج دیگری قابل مقایسه نیست.
زیرا برنج های اصیل ایرانی در مناطق معتدلی مثل کرانه های دریای خزر کشت می شوند و هوای معتدل و مناسب در کنار زمین های حاصلخیز کنار دریا باعث شده که محصولات کشاورزی این ناحیه از کیفیت بسیار بالایی برخوردار باشند. رقم های شاخص برنج ایرانی چون هاشمی، کاظمی و صدری مشتریان فراوانی در سرتاسر دنیا دارند، و همین مساله باعث شده که صادرات این ارقام به سرتاسر دنیا بیشتر باشد.
برنج های ایرانی همچنین از لحاظ ارزش غذایی نیز در رتبه بسیار خوبی قرار دارد و به عنوان کامل ترین نمونه های برنج دنیا شناخته می شوند.
برنج محصولی است که تولید آن در نقاط مختلف قاره آسیا رواج دارد و همین مساله عاملی شده که هر ساله شاهد رقم های مختلفی از برنج باشیم. متاسفانه در سال های اخیر نمونه های فرآوری شده ای از برنج وارد بازار شده اند که در کشور های شرق آسیا تولید شده و عمدتا با نام برنج هندی شناخته می شوند.
در اصطلاح عمومی در بازارهای جهانی به اینگونه رقم ها برنج پلاستیکی می گویند زیرا این رقم ها از برنج های خرد شده به همراه پلاستیک و فلزات خطرناک مثل سرب تهیه می شوند. و این مواد زیان های فراوانی برای سلامتی افراد دارند و به همین دلیل بهداشت جهانی در مورد مصرف آنها هشدار داده است.
برنج ایرانی و رقم های مختلف آن در واقع محصولاتی هستند که به صورت تقریبا ارگانیک در ایران تولید می شوند و پس از بررسی های گسترده سازمان های بین المللی غذا و همچنین بهداشت جهانی اعلام شد که سالم ترین رقم های برنج دنیا در ایران تولید می شوند و به همین دلیل میزان تقاضای برنج ایرانی در سال های اخیر افزایش چشمگیری داشته است.
برنج محصولی است که کشاورزان ایرانی به پشتوانه قرن ها تولید و آزمون خطا امروزه آن را با بهترین کیفیت تولید می کنند و علاوه بر اینکه سالم ترین برنج دنیا در ایران تولید می شود، خوش عطرترین و خوش طعم ترین برنج های دنیا نیز مربوط به ایران می باشند. و بهترین برنج های دنیا، عمدتا با برچسب فروش برنج اصیل ایرانی عرضه می شوند، زیرا طعم برنج ایرانی در دنیا بی همتاست.
برنج ایرانی شاید تنها برنج باکیفیت دنیا نباشد اما برای مصرف کنندگان ایرانی بهترین گزینه است. این برنج با کیفیت بالای خود یک غذای سالم است که می تواند در برابر برنج های خطرناک هندی سلامت جامعه ایرانی را تامین کند. همچنین از لحاظ قیمتی نیز برنج ایرانی در مقایسه با برنج های ارگانیک خارجی قیمت بهتر ومناسب تری دارد.
برنج به عنوان یک غذا به شمار می رود و غذا به عنوان تامین کننده سلامت افراد تاثیر مستقیمی با سلامتی و بیماری دارد. در نتیجه لازم است برای داشتن بدنی سالم از غذاهای مفید و باکیفیت استفاده شود. برنج ایرانی یکی از پر تنوع ترین برنج های دنیاست و می توان رقم های اصیلی در برنج ایرانی مشاهده کرد که نمونه آن در هیچ یک از کشورهای دنیا وجود ندارد.
امروزه سلامت جامعه ایرانی با برنج های ساختگی هندی و شرق آسیایی در حال تهدید است و رشد چشمگیر سرطان ها و بیماری های قلبی نشانه ای بر تاثیر مصرف این محصولات است. در نتیجه بهتر و پسنیده است برای جلوگیری از بیماری های مختلف به مصرف مواد ارگانیک که امروزه سازمان های مرتبط با غذا و بهداشت جهانی همواره تاکید دارند گرایش یابیم زیرا محصولات ارگانیک مثل برنج ایرانی کیفیت آنها مورد تایید سازمان جهانی بهداشت است، و نقش مهمی در سلامت جامعه دارند.
کیفیت برنج های ایرانی به نوع آن مربوط میشود. بهترین و با کیفیت ترین برنج اصیل ایرانی میتوان به برنج هاشمی و برنج صدری دم سیاه اشاره نمود. عطر، طعم و پخت بی نظیر از دلایل اصلی جذب مشتری و پرطرفدار بودن آنها محسوب میگردد.
برنج خوب برنجی است که در وهله اول پوک نباشد و رنگ روشنی دارد و در عمل سایش بین دستان کمی چربی حس شود. راه دیگر تشخیص برنج ایرانی عطر آن است یعنی اگر برنج را در کف دستانتان ریختید و بو کشیدید باید عطر خوش و تندی داشته باشد. دیگر راه تشخیص جویدن دانه برنج است. اگر برنج زیر دندان شما زود خورد شد و شکست آن برنج مرغوب نیست.
برنج با کیفیت و خوش پخت برنجی است که زیر دندان سفت و دیر بشکند.
به طور متوسط در هشت سال گذشته سالیانه ۲ میلیون و ۲۰۰هزار تن برنج در کشور برداشت میشود. مصرف سرانه برنج در ایران به ۳میلیون و ۲۰۰ هزار تن میرسد که از این مقدار حدود یک میلیون تن برنج وارد کشور میشود.
کشاورزان بذر برنج مورد نظر را که معمولا از سال قبل نگهداری کرده اند را خیس کرده و عملیات جوانه زدن را انجان میدهند. سپس جوانه را به خزانه تبدیل میکنند.
خزانه آماده کاشت را به وسیله نیروهای انسانی و یا دستگاه های مخصوص، در زمین های شخم زده نشا میکنند. آبیاری منظم و استفاده از کودهای بخصوص نقش اصلی در رشد خزانه ها دارد.
بعد از حدود ۱ ماه نیم برنج آماده برداشت را به وسیله افراد کار بلد و یا دستگاه های دروگر از مزرعه خارج مینمایند. شلتوک حاصل از خوشه ها را به کارخانه های برنجکوبی انتقال میدهند.
bj...ما را در سایت bj دنبال میکنید
برچسب:
نویسنده: frhad
بازدید: 75